محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس این دوره از نمایشگاه، با اعلام این خبر گفته است که این رویداد همزمان با میلاد حضرت علی(ع) میزبان علاقهمندان کتاب و کتابخوانی خواهد بود. به گفته جوادی، فراخوان ثبتنام ناشران برای حضور در این دوره از نمایشگاه طی روزهای آینده منتشر میشود تا فعالان حوزه نشر فرصت لازم برای برنامهریزی و آمادهسازی آثار خود را داشته باشند.
اهمیت نمایشگاه در صنعت نشر
رئیس نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران با اشاره به اهمیت این رویداد در فضای فرهنگی کشور، آن را یکی از مهمترین پشتوانههای صنعت نشر دانسته است. نمایشگاه کتاب تهران در طول برگزاری دورههای مختلف، علاوه بر فراهم کردن امکان عرضه مستقیم کتاب و آشنایی مخاطبان با تازههای نشر، به بستری برای تعامل میان نویسندگان، ناشران، مترجمان، فعالان فرهنگی و مؤسسات انتشاراتی داخلی و خارجی تبدیل شده است. این رویداد همچنین از نظر اقتصادی برای صنعت نشر اهمیت دارد؛ زیرا ناشران در فرصت برگزاری نمایشگاه میتوانند آثار خود را در معرض دید طیف گستردهای از مخاطبان قرار دهند و زمینه ارتباط مستقیم با کتابفروشان و مؤسسات فرهنگی را فراهم کنند. از سوی دیگر، حضور ناشران کشورهای مختلف، امکان آشنایی با جریانهای ادبی و فرهنگی دیگر جوامع و گسترش همکاریهای فرامرزی را به وجود میآورد.
حضور ناشران افغانستانی؛ از مشارکت گسترده تا محدودیتهای سالهای اخیر
افغانستان از جمله کشورهایی است که در دورههای گذشته نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران حضور داشته است. ناشران افغانستانی در سالهای مختلف با عرضه آثار ادبی، تاریخی، فرهنگی و پژوهشی، بخشی از ظرفیت نشر این کشور را به مخاطبان ایرانی معرفی کردهاند. در سیویکمین دوره نمایشگاه کتاب تهران در سال ۱۳۹۷، انتشاراتی همچون تاک، عرفان، احراری، کودکان آفتاب و نما نشر، در کنار اتحادیه ناشران افغانستانی حضور داشتند. همچنین در سیودومین دوره نمایشگاه در سال ۱۳۹۸، افغانستان در شمار کشورهایی قرار گرفت که حضور ویژهای در بخش بینالملل داشتند.
با این حال، حضور ناشران افغانستانی در سالهای اخیر با محدودیتهایی همراه بوده است. در سیوچهارمین نمایشگاه کتاب تهران در سال ۱۴۰۲، ناشران داخلی افغانستان نتوانستند در این رویداد شرکت کنند؛ موضوعی که گزارشهایی درباره ممانعت طالبان از انتقال کتابها و حضور ناشران این کشور در نمایشگاه مطرح کرد. در دوره بعد نیز گزارشهایی از غیبت ناشران مستقر در افغانستان و حضور محدود فعالان و ناشران افغانستانی مقیم ایران منتشر شد.
چشمانداز دوره سیوهفتم
با توجه به پیشینه حضور انتشارات افغانستانی در نمایشگاه کتاب تهران، برگزاری دوره سیوهفتم میتواند بار دیگر فرصتی برای معرفی آثار نویسندگان و ناشران افغانستانی، بهویژه فعالان حوزه نشر مهاجران در ایران، فراهم کند؛ فرصتی که علاوه بر تقویت پیوندهای فرهنگی و زبانی دو جامعه، میتواند به دیدهشدن ظرفیتهای کمتر معرفیشده ادبیات افغانستان نیز کمک کند. با وجود تمایل انتشارات افغانستان به حضور در نمایشگاه کتاب تهران، هنوز معلوم نیست که آیا طالبان اجازه خروج کتاب و حضور انتشارات افغانستانی در این دوره از نمایشگاه را میدهد یا خیر.
