آیین رونمایی از ۱۵ عنوان کتاب تازه پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری و افتتاح نمایشگاه تازههای نشر این مجموعه، روز دوشنبه ۲۵ آبان، همزمان با سیوچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، در تهران برگزار شد. در این مراسم که با حضور شماری از نویسندگان، پژوهشگران و فعالان حوزه میراث فرهنگی همراه بود، محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، سیداحمد محیط طباطبایی، فائق توحیدی، پیشکسوت باستانشناسی ایران، و ژیلا مشیری، رئیس مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه، دیدگاههای خود را درباره جایگاه پژوهش، کتاب و ضرورت حفظ میراث فرهنگی بیان کردند.
اثری درباره فرهنگ و پیشینه جامعه هزاره
در میان آثار معرفیشده، کتاب «ریشههای فرهنگ مردم هزاره» نوشته شوکتعلی محمدی شاری نیز قرار داشت؛ اثری که به فرهنگ و پیشینه یکی از جوامع شناختهشده افغانستان اختصاص دارد. حضور این کتاب در فهرست تازههای نشر یک نهاد پژوهشی ایرانی، فرصتی برای توجه بیشتر به ظرفیتهای پژوهش درباره فرهنگ، تاریخ و میراث جوامع افغانستان در چارچوب مطالعات میراث فرهنگی فراهم میکند. مردم هزاره از جوامع ریشهدار افغانستان به شمار میروند که در طول تاریخ، مجموعهای از سنتها، آیینها، باورها، روایتهای شفاهی، هنرهای بومی و شیوههای زندگی اجتماعی را شکل دادهاند. بخش مهمی از این میراث در حافظه جمعی، روایتهای نسلبهنسل و سنتهای شفاهی مردم باقی مانده است؛ موضوعی که ثبت و مطالعه علمی آن میتواند در شناخت تحولات تاریخی و فرهنگی جامعه هزاره اهمیت داشته باشد.
سابقه پژوهشی نویسنده
محمدی شاری پیش از این نیز در زمینه تاریخ، زبان و فرهنگ مردم هزاره، پژوهشها و کتابهایی چاپ کرده است.
تأکید بر انتشار اسناد دستاول و دسترسی عمومی به پژوهش
محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، در این مراسم با اشاره به رسالت پژوهشگاه در انتشار نتایج فعالیتهای علمی و پژوهشی، گفت آثار همکاران پژوهشگاه به دلیل برخورداری از اسناد و دادههای دستاول، از اولویت انتشاراتی برخوردارند و میتوانند منابع معتبری برای مطالعات بعدی باشند. وی همچنین از اسکن و در دسترس قرار گرفتن بیش از ۳۰ هزار سند در مرکز اسناد و کتابخانه پژوهشگاه خبر داد و بر ادامه روند مستندسازی و فراهمکردن دسترسی پژوهشگران به منابع تاریخی تأکید کرد.
ژیلا مشیری، رئیس مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه، کتاب را حافظه مکتوب جامعه دانست و با اشاره به اهمیت ثبت تجربهها، روایتها و دانشهای بومی گفت میراث فرهنگی تنها به بناها و اشیای تاریخی محدود نمیشود، بلکه خاطرات، آیینها، هنرها و تجربههای زندگی مردم را نیز در بر میگیرد. وی با تأکید بر ضرورت دسترسی عمومی به آثار پژوهشی افزود هدف مرکز معرفی فرهنگی، خارجکردن کتابهای ارزشمند از قفسهها و رساندن آنها به دست پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان حوزه میراث فرهنگی است.
۱۴ عنوان دیگر و نمایشگاه تازههای نشر
در این مراسم علاوه بر کتاب «ریشههای فرهنگ مردم هزاره»، ۱۴ عنوان دیگر در حوزههای باستانشناسی، تاریخ، معماری، زبانشناسی، میراث پزشکی، گردشگری و مطالعات فرهنگی معرفی شد؛ از جمله «میراث پزشکی مردمی ایران»، «دین هخامنشیان»، «مجموعه مقالات پنجمین همایش ملی میراث زبانی»، «تاریخ حفاظت و معماری مسجد تاریخانه دامغان» و «گزارش هیأت کاوشهای علمی بنای تاریخی معبد آناهیتا، کنگاور». همچنین نمایشگاه تازههای نشر پژوهشگاه با ارائه ۳۱ عنوان کتاب، بخشی از دستاوردهای انتشاراتی این مجموعه در فاصله هفته کتاب سال گذشته تا امسال را در معرض دید علاقهمندان قرار داد.
رونمایی از «ریشههای فرهنگ مردم هزاره» در کنار دیگر آثار پژوهشی، بار دیگر اهمیت ثبت و مطالعه میراث فرهنگی جوامع مختلف و انتقال این سرمایهها به نسلهای آینده را برجسته میکند؛ میراثی که بخش مهمی از هویت تاریخی و فرهنگی منطقه را شکل داده است.
