نخستین دوره همایش شب شعر «از هریوا تا نیشاپور؛ نوای مشترک شعر فارسی» شامگاه چهارشنبه در هرات برگزار شد؛ محفل ادبی‌ای که ده‌ها شاعر و نویسنده از هرات، خراسان رضوی و دیگر مناطق افغانستان و ایران در آن حضور یافتند و تازه‌ترین سروده‌های خود را برای حاضران خواندند.
اهداف برگزاری
برگزارکنندگان هدف اصلی این رویداد را «تقویت روابط فرهنگی و ادبی میان دو کشور، ایجاد زمینه ارتباط بیشتر میان اهل قلم و پاسداری از میراث مشترک زبان و ادبیات فارسی» عنوان کرده‌اند.
محورهای شعرخوانی
در این محفل، محورهای شعرخوانی بر حسن همجواری، دوستی میان مردم ایران و افغانستان، پیوندهای تاریخی دو ملت، و نقش مشترک هرات و خراسان رضوی در شکل‌گیری زبان فارسی متمرکز بود. برخی از شعرها نیز با موضوعاتی چون «تجاوز و اشغالگری» و تأثیر آن بر فرهنگ و هویت منطقه خوانده شد.
تأکید بر پیوندهای دیرینه
رحمت‌الله فیضان، معاون نمایندگی وزارت خارجه طالبان در هرات، با اشاره به پیشینه مشترک فرهنگی دو سوی مرز گفت: «هرات و خراسان رضوی در بخش زبان، ادبیات و سنت‌های اجتماعی پیوندهای دیرینه دارند و شعر فارسی می‌تواند این میراث را به نسل‌های آینده منتقل کند.»
او تأکید کرد که این برنامه تنها یک محفل شعرخوانی نیست، بلکه مقدمه‌ای برای گسترش همکاری‌های دوامدار ادبی و فرهنگی میان دو کشور است.
معنای نمادین عنوان همایش
برگزارکنندگان همچنین اعلام کردند که عنوان «از هریوا تا نیشاپور» اشاره‌ای نمادین به مسیر تاریخی و ادبی مشترک دو حوزه فرهنگی است؛ مسیری که از هریرود تا نیشابور امتداد یافته و بخش مهمی از هویت شعر فارسی را شکل داده است.
حضور چهره‌های فرهنگی
در این همایش، چهره‌های فرهنگی و ادبی مختلفی از ایران و افغانستان حضور داشتند:
– صلاح‌الدین جامی، رئیس انجمن ادبی هرات، گفت که هدف اصلی فرهیختگان دو کشور، تحکیم پیوندهایی است که بتواند به تقویت همگرایی ملت‌های منطقه، به‌ویژه خراسانیان، منجر شود.
– داوود منیر، عضو انجمن ادبی هرات، نیز با اشاره به اهمیت این گردهمایی گفت که برگزاری چنین برنامه‌هایی فرصتی برای تجدید خاطرات و زنده‌کردن فرهنگ مشترک میان مردم ایران و افغانستان فراهم می‌کند.
– علیرضا قیامتی، شاهنامه‌پژوه ایرانی، با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی هرات اظهار داشت که استادان و فرهنگیان ایرانی بر بالندگی و رشد بیشتر فرهنگ این شهر تأکید دارند؛ شهری که به گفته او، کوچه‌هایش همچنان عطر شیراز، نیشابور و بلخ را با خود دارد.
– مجتبی فدایی، شاعر ایرانی، نیز هرات را فراتر از تصور اولیه خود توصیف کرد و گفت که این شهر از نظر پیشینه تاریخی و اماکن فرهنگی و تاریخی، ظرفیت‌های چشمگیری دارد. او تأکید کرد که این حرکت باید سرآغاز یک همکاری مشترک در حوزه تمدن و فرهنگ باشد.
– استاد رفعت، پژوهشگر رسانه‌ای و ادبی، بر تسهیل رفت‌وآمد فرهنگیان میان ایران و افغانستان تأکید کرد و خواستار فراهم‌شدن زمینه سفر آنان بدون نیاز به روادید شد. او گفت که افغانستان و ایران دارای یک تمدن و تاریخ مشترک هستند و نباید مرزهای سیاسی باعث دوری مردم دو کشور از یکدیگر شود.
استقبال فرهنگیان
این همایش با استقبال گسترده فرهنگیان همراه شد و شرکت‌کنندگان آن را گامی مؤثر در احیای ارتباطات ادبی ایران و افغانستان و تقویت نقش شعر فارسی در نزدیکی دو ملت دانستند.