نهمین جشنواره بینالمللی شعر «صلصال» روز شنبه، ۲۳ خرداد ماه، در تالار کنسرت و همایشهای شهر اوپسالا در سوئد گشایش یافت. این رویداد فرهنگی که امسال با شعار «زبان مادری» و «اندیشه آزاد» برگزار شده، بر نقش بنیادین آزادی بیان و تکثر فرهنگی در جوامع معاصر تأکید دارد.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، شاعران، نویسندگان و اندیشمندانی از کشورهای اروپایی، ایالات متحده آمریکا، کانادا و سوئد در این دوره حضور یافتهاند. در بخش شعرخوانی، جاسم محمد و لارس هاگر، دو شاعر نامآشنای سوئدی، به اجرای برنامه پرداختند.
ماریکریستین اسکانک، استاد دانشگاه اوپسالا، در سخنرانی خود به تبیین نقش شعر در فرو ریختن مرزهای فرهنگی و انسانی پرداخت و بر اهمیت ادبیات به عنوان پلی برای پیوند میان جوامع تأکید کرد.
تقدیر از یک عمر نوشتن در غربت؛ نکوداشت آصف سلطانزاده
یکی از بخشهای ویژه این دوره از جشنواره، گرامیداشت آصف سلطانزاده، نویسنده و چهره اثرگذار ادبیات معاصر افغانستان بود. برگزارکنندگان اعلام کردند که برای نخستینبار در تاریخ برگزاری جشنواره صلصال، از یک نویسنده برجسته تقدیر به عمل میآید. در این بخش، محمدجواد خاوری، نویسنده و پژوهشگر، کارنامه ادبی و جهان داستانی سلطانزاده را مورد واکاوی و بررسی قرار داد.
حضور پررنگ شاعران افغانستان و توجه به وضعیت زنان
در این جشنواره، شاعران برجسته مهاجر اهل افغانستان از جمله لطیف ناظمی، سمیه رامش، امان پویامک، محبوبه ابراهیمی، میرحسین مهدوی، نامدار ناصر، مژگان فرامنش، شکیلا شعله، بشیر رحیمی، تانیا عاکفی، شفیقه یارقین دیباج، زبیر هجران و حمیرا طاری به شعرخوانی پرداختند. همچنین الهه سرور، آوازخوان افغانستان، با اجرای قطعاتی حال و هوایی دیگر به برنامه بخشید.
محمدشریف سعیدی، شاعر نامدار افغانستان و از برگزارکنندگان جشنواره، در گفتوگو با ایراف اظهار داشت که جشنواره امسال افزون بر محوریت شعر و ادبیات داستانی، توجه ویژهای به وضعیت زنان در افغانستان داشته است. به گفته وی، تلاش شده تا بیشترین فرصت برای شعرخوانی و سخنرانی زنان شاعر و نویسنده فراهم شود.
سعیدی با اشاره به شرایط فرهنگی افغانستان تصریح کرد: «نظام حاکم در افغانستان ضد شعر و فرهنگ است، اما در سوئد زمینه برای شنیده شدن صداها و توجه به ادبیات فراهم است. به همین دلیل، در این جشنواره توجه بیشتری بر بازتاب صدای زنان افغانستان در شرایط کنونی معطوف بود.»
صلصال؛ صدای دیاسپورای فارسیزبان در اروپا
برگزارکنندگان جشنواره تأکید کردند که دوره نهم نسبت به سالهای گذشته از گستردگی بیشتری برخوردار بوده و ایجاد دبیرخانه ویژه، به هماهنگی بهتر و ارتقای کیفیت برنامهها کمک شایانی کرده است.
اتحادیه صلصال که از سال ۲۰۱۲ میلادی فعالیت خود را آغاز کرده، با هدف بازتاب صدای دیاسپورای فارسیزبان شکل گرفته و جشنواره شعر صلصال به عنوان یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی این نهاد، اکنون به یک رویداد مهم فرهنگی برای مهاجران افغانستانی و فارسیزبانان مقیم اروپا تبدیل شده است. جشنواره امسال بار دیگر تأکید کرد که ادبیات و هنر، فراتر از مرزهای جغرافیایی، میتوانند زمینهساز گفتوگو، همدلی و درک متقابل میان فرهنگهای مختلف باشند.
