وای از دمی که عشق تو توفانیام کند
آموی صخره سازد و واخانیام۲ کند
وای از دمی که غیرت این عشق، گُل کند
نوش آذری بیارد و روحانیام کند
در چادرت نوشته اَوِستا به خط زر
آورده باد، تا خودش ارزانیام کند
آورده باد روسریات را که کاخ هم
اقرار بر دیانتِ ایرانیام کند
جامی درست کردهام از عطر دامنت
آخر عذاب هوم تو زَروانی ام کند
ترسم که دل خلاف فرامین پورشسپ۵
در پیشگاه مهر تو قربانیام کند
ای دُخت شیردوشِ کشاورز پیشهگان!
ای عشوهات که بی سروسامانیام کند!
راگای چشمهای تو ترسم که عاقبت
از بلخ، درکشیده بدخشانیام کند
۱. راگا، راغا یا راغ، زادگاه زرتشت پیامبر است و آن شهرستانیست باستانی در استان بدخشان که از بدو تاریخ تاکنون بدین نام حفظ شده است. اگرچه در این هفتاد سال اخیر در پی توطئههای فرهنگی حکومتهای قومی، کوششهای فراوانی برای زدودن نامهای آریایی و از بینبردن فرهنگ اصیل مان صورت گرفته است. در این خصوص میتوان به گرداندن نامهای شهرستان درهّی گَز استان بلخ، سبزوار هرات، درهّی زندان سمنگان اشاره کرد که به ترتیب به: شولگره، شیندند و درهّی ژوندون نامگذاری شده اند. از اینها اولی و دومی اکنون به همین نامهای تحمیلی بر سر زبانهاست اما سومی هنوز درست جا نیفتاده. همچنین میتوان به تراشیدن بیش از 2000 سنگنبشتهی آرامگاههای فرهیختهگان بلخی که پیشینهی تاریخی زیادی داشتند اشاره کرد که به دست محمدگلخان مُهمند، از سنگ آنان برای ساختمان فرماندهی و ادارهی شهرستان کار گرفته شد. با همهی اینها هنوز به لطف الهی، روشنبینان و روشنگران اصیل این خاک زنده اند و در برابر اینگونه تهاجمات و یاغیگریها سپر نینداخته
۲. واخان رودیست خروشنده که از کوههای سر به فلک کشیدهی بدخشان جاریست.
۳. یک نوع گیاهی بوده که در بلندترین قلههای البرز و اُپائیرسیَن(هندوکش) میروییده و از آن داروهای شفابخش میساختند و بعدها هم نوعی شربت خُلسهآور.
۴. آیینی بوده که پیروانش «زمان» را خدا میدانستند و میگفتند اهورامزدا و اهریمن که دو خدای نیکی و بدیست از «زمان» به دنیا آمده و در نخست، اینان از شیرهی هوم به عنوان مواد خُلسهآور استفاده میکردند.
۵. پورشسپ، پوروشسپ، نام پدر زرتشت پیامبر است و «سیپْتمان» نام خانوادگی و قبیلهای شان است که به پوروشسپِ سیپْتمان معروف است و زرتشت پیامبر هم به زرتشتِ سیپْتمان.