محمدیعقوب یسنا اسطورهشناس، شاهنامهپژوه، منتقد ادبی، نظریهپرداز و داستاننویس اهل افغانستان است. او نزدیک به دو دهه در دانشگاه دولتی البیرونی استان کاپیسا تدریس کرده و آثار چشمگیری در عرصهٔ پژوهشهای ادبی و فلسفی، شعر و داستان نشر کرده است. یسنا یکی از فعالان حوزهٔ ادبیات و فرهنگ افغانستان و ادبیات فارسی است و تقدیرات و جوایز پرشماری را در کشورهای افغانستان، ایران و تاجیکستان به پاس فعالیتهایش کسب کرده است و آثار او در افغانستان، ایران، تاجیکستان، آلمان و هلند به چاپ رسیدهاند.
محمدیعقوب یسنا تحصیلات دبستان و متوسطه را در لیسهٔ کلانگذر درهٔ نیکپی، و دورهٔ لیسه/دبیرستان را در لیسهٔ غلامحیدر خان کابل سپری کرده است. یسنا بنابر علاقهای که به ادبیات و فرهنگ داشت، سال ۱۳۸۰ وارد دانشکدهٔ زبان و ادبیات دانشگاه کابل شد و در رشتهٔ زبان و ادبیات پارسی دری تا درجهٔ ماستری (فوق لیسانس) تحصیل کرد. اکنون در حال تحصیل در مقطع دکترا در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه یزد ایران است. او سال ۱۳۸۰ خورشیدی با اورانوس ازدواج کرد و چهار فرزند به نامهای فلورانس، میترا، پروچیستا و دانا دارد.
محمدیعقوب یسنا قبل از شروع دورهٔ دکتری، استاد دانشگاه البیرونی، آمر گروه ادبیات فارسی، مدیر مسئول هفتهنامه پگاه، سردبیر مجله عدالت در وزارت عدلیه، مسئول کمیته تحقیق دانشگاه خورشید، مدیر مسئول انتشارات مقصودی و… بوده است. گروهی از استادان دانشکده شرعیات دانشگاه البیرونی ولایت کاپیسا پس از به قدرت رسیدن طالبان در سال ۱۴۰۰ خورشیدی، یسنا را به دلیل نوشتن مقالهها و سخنانش یوتیوب دربارهٔ روشنگری و روشنفکری، متهم به کفرگویی کردند، بنابراین استاد محمدیعقوب یسنا از سمت استادی در این دانشگاه وادار به استعفا و ناگزیر به ترک کشور شد.
یسنا از روشنفکران و منتقدان جدی و مطرح افغانستان است که اندیشه و فکر خود را در کتابهایش و در رسانهها و رسانههای اجتماعی به صورت واضح بیان میکند. دیدگاه او در باره سیاست، دیانت و آموزش سیکولار است. به این نظر است که سیاست و آموزش باید از دیانت جدا باشد. انحصارگرایی دینی و مذهبی را درست نمیداند و میگوید با کثرتگرایی میتوان به شناخت درست ادیان و مذاهب رسید و ادیان و مذاهب را بنابر تحولات فکری، علمی و فرهنگی جهان تحولپذیر و قابل مدارا کرد. به نظر او تبلیغ انحصارگرایانهی دین و مذهبی خاص موجب خشونت میشود. یسنا در کتاب روشنگری افسون دیدگاه خود را در بارهی معرفت، دین، ادبیات و آموزش بیان کرده است.
از یعقوب یسنا مقالههای زیاد در نشریههای افغانستان، ایران و تاجیکستان نشر شدهاست. در ضمن نوشتن و نشر مقالات، ۱۲ کتاب نیز از او تاکنون در افغانستان، ایران و هالند به چاپ رسیده است. یسنا در سمینارها و همایشهای علمی، ادبی و فرهنگی در کشورهای ایران و تاجیکستان نیز اشتراک کردهاست.
