محمد کاظم کاظمی فرزند حاج محمدعلی کاظمی، در ٢٠ دی ۱۳٤٦ خورشیدی، در خانوادهای اهل ادب و فرهنگ كه در آن، سنّت شاعر و شعرپروری برپا بود، در شهر هرات به دنيا آمد. پدربزرگاش، حاج محمدکاظم، بازرگانی شاعر و صاحب دیوان بود. حاج محمدکاظم در دهۀ چهل درگذشت، مجموعه شعرهایش با عنوان “عشق و حماسه“، در سالهای اخیر به نشر رسيده است.
پدر محمد کاظم کاظمی، حاج محمدعلی کاظمی، يکی از فعالان سیاسی و اجتماعی هرات در حوالی دهههای چهل و پنجاه و از دوستان و همرزمان علامه سید اسماعیل بلخی بوده است. او شغل آزاد داشت و تجارت پيشه بود. گذشته از اين، فردی بود اهل مطالعه و علاقهمند به ادبیات که چند قطعه شعری هم از وی باقی مانده است. کتاب خاطرات سیاسیاش که به صورت مصاحبه با وی تهیه شده است، در مراحل تدوین و آمادهسازی است. حاج محمدعلی کاظمی، در زمستان ۱۳٨٧ خورشيدی در مشهد درگذشت.
ايام كودكی محمد کاظم کاظمی ويژگی خاصی نداشت، جز اين كه او به مطالعه و آن هم مطالعه آزاد غيردرسی شوق داشت و اين شوق تاکنون نيز در وی مانده است، چنان كه بيش از تحصيلات رسمی، به دانشاندوزی از راه مطالعه آزاد پرداخته است.
وی دبستان را در زادگاهاش به پایان رساند و در سال ۱۳۵۴ با خانوادۀ خود به كابل، پايتخت افغانستان، كوچيد و از سال ۱۳٦۳ به سبب وضعيت بحرانی كشور به جمهوری اسلامی ايران مهاجر شد. او بخشی از تحصيلات را در كابل دنبال كرد و بخشی ديگر را در شهر مشهد پی گرفت و سرانجام موفق به دريافت مدرک کارشناسی (ليسانس) در رشتۀ مهندسی (انجينيری) عمران (راه و ساختمان) از دانشگاه فردوسی مشهد شد.
کاظمی از سال ۱۳٦۱ خورشيدی به سرودن شعر روی آورد و به روايت بیبیسی، علاقه و استعدادی كه لابد در اين زمينه داشت، بهتدريج جای رشته اصلی درس را كه مهندسی عمران بود گرفت و چنين شد كه با پايان يافتن درسهای دانشگاه به فعاليتهای ادبی همچون سرايش شعر، پژوهشهای ادبی، روزنامهنگاری و ويراستاری پرداخت و اين سلوك تا كنون ادامه دارد. شعر «مسافر» او در کتاب ادبیات فارسی سال دوم دبیرستان در ایران به چاپ رسیده است.
از سال ۱۳۶۵ به فعالیتهای ادبی خود افزود و آن را در دههٔ هفتاد ادامه داد. وی با سرودن مثنوی “بازگشت” در فروردین ۱۳۷۰ به شعر افغان درخششی تازه بخشيد. چنان که آفتاب، ماهنامهی ادبی – اجتماعی – فرهنگی دانشجويان دانشگاه واترلو، زير عنوان “شعر همسايه” مینويسد:
“محمدکاظم کاظمی با سرودن مثنوی “بازگشت” در فروردين ٧٠، نگاهها را به شعر افغان خيره ساخت و بخشی از غرور به تاراج رفتهی قوم افغان را بازگرداند. پس از آن در کنار تعميق مطالعات به جد به نقد ادبی روی آورد و به تربيت نسل تازهای از شاعران جوان افغان همت گماشت.”
او خود میگويد: “فعلا عضو موسسهی فرهنگی “دُرّ دری” هستم و به فعاليتهای ادبی و فرهنگی اشتغال دارم.”
افزون بر اين، کاظمی مشغول فعالیتهای قلمی بهویژه ویراستاری، همکاری با مطبوعات و نگارش مقالات و کتابهایی در زمینه ادبیات نيز است. از کارنامهی ادبی و فرهنگی او بهطور کوتاه میتوان چنين نام برد:
کاظمی که چهرهای نام آشنا در ادبیات امروز افغانستان است، نقش برجستهای در رشد و بالندگی شعر مقاومت داشته است. مجموعه آثار او عبارتند از:
بهعلاوه، مقالات وی در نشريات گوناگون از جمله: فصلنامۀ “درّ دری”، مجلۀ “شعر” و مجلۀ “سوره” به نشر رسيده است. علاوه بر اینها میتوان از گردآوری دیوان خلیلالله خلیلی و ویراستاری کتاب هایی چون افغانستان در پنج قرن اخیر نوشتۀ میر محمدصدیق فرهنگ، نقد بیدل نوشتۀ صلاحالدین سلجوقی، آثار هرات نوشتۀ خلیلالله خلیلی، اخلاق نیکوماخوس نوشتۀ صلاحالدین سلجوقی، تجلی خدا در آفاق و انفس نوشتۀ صلاحالدین سلجوقی، افغانستان در قرن بیستم نوشتۀ ظاهر طنین، هزارهها نوشتۀ حسن پولادی و شناسنامه افغانستان نوشتۀ بصیراحمد دولتآبادی نام برد.
