صالح محمد خلیق فرزند محمدعیسی، از نویسندگان، پژوهشگران، شاعران و روزنامهنگاران برجسته افغانستان، در ۱۲ آبان ۱۳۳۴ خورشیدی در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، چشم به جهان گشود و در ۷ مرداد ۱۴۰۴ پس از سانحهای دلخراش جان باخت.
وی دوران ابتدایی و متوسطه را در مکتب نادرشاهی مزارشریف و دبیرستان استقلال گذراند. سپس در دانشسرای نفت و گاز بلخ در رشتۀ زمینشناسی نفت و گاز تحصیل کرد. خلیق مدرک کارشناسی زبان و ادبیات فارسی را از دانشگاه بلخ دریافت کرد و دوره کارشناسی ارشد را در دانشگاه پیام نور ایران سپری نمود.
او از سال ۱۳۵۵ تا ۱۳۶۶ در کارخانهٔ کود شیمیایی بلخ مشغول به کار بود. سپس با ورود به حوزهٔ فرهنگ، از سال ۱۳۶۹ ریاست انجمن نویسندگان بلخ را برعهده گرفت و از سال ۱۳۸۳ تا ۱۳۹۹ ریاست ادارهٔ اطلاعات و فرهنگ ولایت بلخ را عهدهدار شد. در این سالها، نقش مهمی در توسعهٔ کتابخانهها، ترویج شعر و ادبیات، و حمایت از نویسندگان ایفا کرد.
خلیق سردبیری نشریات متعدد فرهنگی چون «جنبش»، «امالبلاد»، «بیدار» و «کیان» را برعهده داشت و بنیانگذار ماهنامهٔ ادبی «راه» بود که بهعنوان تریبونی برای نویسندگان نوظهور عمل میکرد.
او عضوی فعال در نهادهای فرهنگی منطقهای و بینالمللی بود: از جمله انجمن پیوند تاجیکستان، کانونهای فرهنگی مرتبط با ناصر خسرو بلخی، مولانا جلالالدین بلخی و امیر علیشیر نوایی. همچنین در همایشهای متعدد فرهنگی حضور مؤثر داشت و در تربیت نسل تازهٔ نویسندگان در بلخ کوشید.
صالح محمد خلیق در طول عمر حرفهایاش در بیش از ۱۵ همایش فرهنگی بینالمللی شرکت کرد و به کشورهای تاجیکستان، ازبکستان، ایران، فرانسه، لهستان، آمریکا، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی سفر داشت.
صالح محمد خلیق در سال ۱۳۵۶ با دوشیزه مینا خلیق ازدواج کرده است و ثمرۀ این ازدواج دو پسر و چهار دخترِ دانشآموخته به نامهای بهرام برزین، سهراب سامانیان، شگوفه خلیق، نگینه، تهمینه و پیمانه خلیق اند.
افتخارات و تقدیرها
سرانجام صالحمحمد خلیق، نویسنده و پژوهشگر برجستهٔ فرهنگساز افغانستان، در تاریخ ۷ مرداد ۱۴۰۴ در شهر مزارشریف، بر اثر سانحهٔ دلخراش ترافیکی چشم از جهان فروبست؛ خاموشی او، جامعهٔ فرهنگی افغانستان را در سوگ اندیشهای پربار و قلمی روشنگر فروبرد.
