منابع محلی در ولایت بلخ گزارش دادهاند که سیدسکندر حسینی بامداد، شاعر شناختهشده و فعال فرهنگی این ولایت، حدود یک هفته پیش توسط اداره استخبارات طالبان بازداشت شده و تاکنون هیچ اطلاعی از محل نگهداری یا وضعیت او در دست نیست.
خانواده و نزدیکان بامداد میگویند او صبح روز یکشنبه دوم آذرماه در مسیر رفتن به محل کارش توسط نیروهای طالبان بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد. همکاران وی نیز تأیید کردهاند که پس از این اقدام، نیروهای طالبان به کتابخانه فردوسی ـ محل کار او ـ یورش برده و تجهیزات، مدارک و کتابهای شخصیاش را ضبط کردهاند.
به گفته اقارب، طالبان دلیل بازداشت او را «فعالیتهای ادبی و زبانی خارج از چارچوب قوانین» عنوان کردهاند. این در حالی است که حسینی بامداد چهرهای غیرسیاسی شناخته میشد و سالها بهعنوان مسئول خانه مولانا و مدیر کتابخانه فردوسی در برگزاری نشستهای نقد شعر و برنامههای فرهنگی فعالیت داشت.
بازداشت بامداد، موجی از واکنشها در میان شاعران و نویسندگان افغانستان برانگیخته است.
– مختار وفایی، خبرنگار، گفته است که بامداد هیچ سابقه فعالیت سیاسی ندارد و این اقدام نگرانیهای جدی درباره سلامت او ایجاد کرده است.
– احمدی بلندی، شاعر، یورش طالبان به دفتر بامداد و ضبط وسایل او را «حمله مستقیم به فرهنگ» توصیف کرده است.
– زهرا موسوی، شاعر، خواستار دادخواهی عمومی شده و هشدار داده است که طالبان پیشتر نیز چندین شاعر و فعال فرهنگی را بازداشت و شکنجه کردهاند.
– سیدرضا محمدی، شاعر برجسته افغانستان، بازداشت بامداد را «گامی در مسیر انسانیتزدایی از جامعه شمال افغانستان» دانسته و گفته است: «وقتی بخواهند جامعهای را نابود کنند، نخست شاعرانش را میگیرند؛ زیرا بدون شعر، رویا نیست و بدون رویا آزادی و انسانیت وجود ندارد.»
سیدسکندر حسینی بامداد طی سالهای اخیر مدیریت دهها برنامه فرهنگی در بلخ را بر عهده داشت؛ از جمله بزرگداشت حافظ، پاسداشت فردوسی و نظامی گنجوی، و نشستهای هفتگی نقد شعر «چهارباغ خیال». او همچنین مجموعههای شعری و مقالات ادبی منتشر کرده و در اداره وبسایت فرهنگی خانه مولانا نقش فعالی داشت.
بازداشت بامداد در ادامه فشارهای اخیر بر جامعه فرهنگی بلخ صورت گرفته است. پیشتر نیز صالحمحمد خلیق، پژوهشگر برجسته این ولایت، در یک حادثه رانندگی مشکوک جان باخت. اکنون فعالان فرهنگی بازداشت بامداد را دومین مورد هدفگیری چهرههای ادبی در هفتههای اخیر میدانند.
تا لحظه تنظیم این گزارش، هیچ مقام طالبان در بلخ یا کابل درباره وضعیت یا محل نگهداری سیدسکندر حسینی بامداد اظهار نظر رسمی نکرده است و خانواده و جامعه فرهنگی همچنان در بیخبری و نگرانی کامل بهسر میبرند.
